Verzwijgen

wist je dat
artsen niet zeggen dat er een medische fout is gemaakt

bron: J. Legemaate, jurist KNMG, oratie 2006

De medische sector heeft erkend dat artsen hun patiënten niet informeren over medische fouten. Professor J. Legemaate schreef dit in zijn oratie bij de aanvaarding van zijn leerstoel gezondheidsrecht aan de Vrije Universiteit van Amsterdam mei 2006. Hij is topjurist van de artsenorganisatie Koninklijke Nederlandse Maatschappij tot bevordering der Geneeskunst (KNMG). Volgens Legemaate verbieden de verzekeringsmaatschappijen de artsen ten onrechte om open te zijn tegen hun patiënten.*

Artsen zijn tegelijkertijd bang voor juridische procedures door de slachtoffers. Legemaate pleit voor een cultuuromslag binnen de medische wereld. Er moet een cultuur van openheid en eerlijkheid aangaande medische fouten ontstaan, schrijft hij.
Het is een goede ontwikkeling dat deze jurist hiervoor pleit. In de medische wereld heerst een “cultuur” van horen, zien en zwijgen die ten koste gaat van de patiënten. Deze staat in de medische sector bekend als de interne onderlinge zwijgplicht. Om dit te veranderen is eerlijkheid, bewustzijn en erkenning van de eigen verantwoordelijkheid van artsen nodig. Dit is precies wat Legemaate te weinig benadrukt. Hij verschuilt zich achter de schuld van de verzekeringsmaatschappijen. Een arts is, en blijft, verantwoordelijk voor het informeren van zijn patiënten, ook, en met name, in het geval van een medische fout. Ook dient hij de fout te rapporteren aan de Inspectie Gezondheidszorg, art 4a Kwaliteitswet. De verplichting tot het geven van informatie is vastgelegd in de Wet op de Geneeskundige Behandeling Overeenkomst (WGBO). Door de patiënt niet te informeren en de medische fout niet te erkennen, wordt de patiënt uitgesloten van verdere medische hulp. Niet alleen in het ziekenhuis waar de fout is gemaakt, ook in elk ander ziekenhuis krijgt het slachtoffer geen behandeling. Artsen dekken elkaar koste wat kost. Het belang van de collegialiteit en van de interne collectieve zelf opgelegde zwijgplicht is groter dan de professionele en morele plicht naar de patient, die het slachtoffer is geworden van een medische fout.

*Verzekeraar Medirisk moedigt -in theorie- de artsen die bij hen verzekerd te zijn om open te zijn. Doch dit heeft voorzover ons bekend nog geen concrete positieve resultaten voor slachtoffers van medische fouten of hun nabestaanden opgeleverd.